Om 09.00 uur achter de laptop. Een vergadering om 10.30 uur. Lunch achter het scherm omdat er nog iets af moet. Voor je het weet is het 16.00 uur en blijkt de verste wandeling van de dag die naar het koffieapparaat te zijn geweest.
Voor veel medewerkers is dat behoorlijk herkenbaar. Zeker bij kantoorwerk bestaat een groot deel van de dag uit zitten. Juist daarom krijgt actief werken steeds meer aandacht binnen organisaties die bezig zijn met vitaliteit en een gezonde werkomgeving.
Het goede nieuws: medewerkers meer laten bewegen vraagt niet meteen om een bedrijfsfitness of sportprogramma. Vaak zit de grootste winst in kleine gewoontes die passen binnen een normale werkdag.
Waarom bewegen tijdens de werkdag aandacht verdient
Langdurig zitten komt veel voor bij kantoorbanen. Volgens het Arboportaal kunnen de gezondheidsrisico’s groter worden wanneer mensen weinig bewegen én langdurig zitten. Daarom wordt aangeraden om periodes van zitten regelmatig af te wisselen met staan en bewegen.
Dat maakt bewegen op het werk breder dan sporten. Een medewerker hoeft tijdens de lunch geen tien kilometer te hardlopen om actief bezig te zijn. Even naar een collega lopen, staand overleggen of buiten een rondje maken telt ook mee.
De Nederlandse beweegrichtlijnen adviseren volwassenen om verspreid over de week ten minste 2,5 uur matig intensief te bewegen en veel stilzitten te voorkomen. Voor werkgevers ligt daar een interessante kans. Een werkplek kan beweging tegenhouden, maar kan deze ook vanzelfsprekend maken.
Maak actief werken makkelijk
De simpelste manier om medewerkers meer te laten bewegen? Zorg dat bewegen weinig moeite kost. Een poster met “Kom van je stoel!” kan best grappig zijn, maar als alle overleggen achter een vergadertafel plaatsvinden en iedereen de hele dag van Teams-call naar Teams-call gaat, verandert er weinig.
Kijk daarom eerst naar de werkdag zelf. Een kort overleg met twee of drie collega’s kan bijvoorbeeld prima wandelend. Een één-op-één gesprek hoeft niet altijd in een vergaderruimte. En wie telefonisch overlegt, kan ondertussen een rondje door het gebouw maken.
Ook de inrichting helpt. Denk aan zit-stabureaus, een aantrekkelijke trap of faciliteiten die medewerkers uitnodigen om af en toe van hun werkplek te komen. Het Arboportaal adviseert werkgevers eveneens om de werkomgeving zo in te richten dat medewerkers zitten gemakkelijker kunnen afwisselen met staan en bewegen.
Het doel is niet om iedere minuut beweging te meten. Actief werken werkt juist beter wanneer het onderdeel wordt van hoe de dag normaal verloopt.
Kijk verder dan het bureau
Actief werken als invulling op kantoor begint niet pas zodra iemand achter zijn computer zit. De reis naar het werk biedt bijvoorbeeld kansen. Wie kan fietsen of een deel van het traject kan lopen, begint de dag meteen actiever. Voor organisaties kan dat reden zijn om fietsgebruik aantrekkelijker te maken of medewerkers bewust te wijzen op actieve reisopties.
Ook de afstand tussen verschillende plekken op kantoor speelt mee. Een printer die niet direct naast het bureau staat of een fijne koffieplek iets verderop zorgt vanzelf voor kleine loopmomenten. Los lijken zulke bewegingen misschien minimaal. Bij elkaar maken ze de werkdag wel minder statisch.
Gebruik de lunchpauze als natuurlijk beweegmoment
De lunch is een van de makkelijkste momenten om beweging en vitaliteit met elkaar te verbinden. Na een ochtend vol schermtijd is het prettig om letterlijk even van de werkplek weg te zijn. Dat kan beginnen met samen naar de lunchruimte lopen in plaats van achter het bureau te eten.
Daarna hoeft niemand meteen terug naar zijn scherm. Een kort blokje om met collega’s maakt bewegen sociaal en laagdrempelig. Bovendien krijgt de lunchpauze zo een duidelijker karakter: even eten, bewegen, praten en daarna weer verder.
Daar kan bedrijfscatering mooi op aansluiten. Een aantrekkelijke lunchplek geeft medewerkers een reden om hun werkplek te verlaten en samen pauze te nemen. Met een gevarieerd aanbod, bijvoorbeeld een frisse salade of een goedgevulde volkoren lunch, krijgt vitaliteit zo meerdere kanten. Een gezonde werkdag draait immers om meer dan wat er op het bord ligt. De omgeving eromheen telt net zo goed mee.
Maak bewegen onderdeel van de cultuur
Een organisatie kan allerlei beweegmogelijkheden aanbieden, maar uiteindelijk bepaalt de cultuur of medewerkers ze ook gebruiken. Wanneer de leidinggevende zelf tijdens de lunch achter de laptop blijft zitten, voelt een wandeling van twintig minuten misschien al snel alsof je tijd verliest. Wanneer een manager juist voorstelt om een overleg wandelend te doen, wordt bewegen ineens normaal.
Dat voorbeeldgedrag telt. Actief werken moet daarom geen extra taak op de agenda worden. Maak duidelijk dat even bewegen nauw eenmaal bij actief werken hoort.
Dat kan heel eenvoudig. Spreek bijvoorbeeld af dat sommige korte overleggen lopend plaatsvinden. Maak ruimte voor een echte lunchpauze. En voorkom dat medewerkers het gevoel krijgen dat elke minuut buiten hun bureaustoel verantwoord moet worden. Dan verandert bewegen van een vitaliteitsactie in gewoonte.
Begin klein en kijk wat bij de organisatie past
Uiteraard is de ene plek de andere niet. Een organisatie met veel beeldschermwerk heeft andere mogelijkheden dan een logistiek bedrijf waar medewerkers al een groot deel van de dag fysiek actief zijn. Ook hybride werken vraagt weer om een andere aanpak.
Daarom werkt één standaard beweegprogramma zelden voor iedereen. Vraag medewerkers waar zij behoefte aan hebben. Misschien blijkt een wandelroute rond het kantoor populairder dan een sportchallenge. Misschien zit de grootste verbetering in betere zit-stawerkplekken. Of medewerkers willen vooral de ruimte voelen om tijdens de lunch echt pauze te nemen. Kleine veranderingen die mensen daadwerkelijk gebruiken zijn waardevoller dan een groot vitaliteitsprogramma dat na drie weken wordt vergeten.
Actief werken begint met een werkdag die uitnodigt
Meer bewegen op het werk hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het begint bij een werkomgeving waarin opstaan, lopen en pauzeren normaal voelen. Bij een cultuur waarin medewerkers de ruimte krijgen om tussendoor even te bewegen. En bij momenten zoals de lunch, waarop collega’s vanzelf achter hun scherm vandaan komen.
Wie vitaliteit op de werkvloer wil stimuleren, hoeft dus niet meteen groots te denken. Kijk eerst eens naar een gewone dinsdag. Hoeveel momenten zijn er waarop medewerkers zonder gedoe iets meer kunnen bewegen? Vaak zijn het er meer dan je denkt.
Wil je van de lunch een moment maken waarop medewerkers echt even loskomen van hun werkplek? Leo denkt graag mee over bedrijfscatering die past bij een actieve, gezonde en gezellige werkdag.
FAQ
Hoe stimuleer je medewerkers om meer te bewegen op het werk?
Maak bewegen onderdeel van de normale werkdag. Denk aan wandelende overleggen, goede pauzemomenten, actieve werkplekken en een omgeving waarin medewerkers regelmatig van hun bureau komen.
Hoe vaak moeten medewerkers opstaan tijdens zittend werk?
Er bestaat geen specifieke wettelijke norm voor het aantal onderbrekingen, maar het advies is om langdurig zitten regelmatig af te wisselen met staan en bewegen. Het Arboportaal noemt bijvoorbeeld regelmatig opstaan en lopen als praktische aanpak.
Hoe draagt de lunchpauze bij aan vitaliteit op de werkvloer?
Een echte lunchpauze haalt medewerkers achter hun scherm vandaan. Door samen te eten en eventueel een kort rondje te lopen, ontstaat vanzelf ruimte voor beweging, ontspanning en contact met collega’s.